لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

موافقتنامه موانع فنی فراروی تجارت از جمله موافقتنامه های تخصصی سازمان تجارت جهانی است که در راستای قاعده مند کردن مقررات گذاری دولت ها در حوزه موانع فنی تدوین گردیده است. این موافقتنامه ضمن پذیرش حق دولت ها نسبت به اعمال محدودیت های فنی با هدف حراست از منافع عمومی از جمله سلامت و ایمنی جامعه، به نحوی سعی نموده است با برقراری اصول چهارگانه عدم تبعیض، عدم ایجاد مانع غیرضروری بر سر راه تجارت، هماهنگ سازی و شفافیت (اطلاع رسانی)، بین این اهداف عمومی و هدف آزادی تجارت بین المللی نوعی تعادل برقرار نماید. مقصود این مقاله ارزیابی نظام حقوقی ایران از حیث تطابق با اصول چهارگانه موافقتنامه موانع فنی فراروی تجارت و نیز موافقتنامه تسهیل تجاری سازمان تجارت جهانی است و نشان می دهد که جز در برخی موارد محدود، قانونگذار ایرانی توجه چندانی به موازین پذیرفته شده جهانی ندارد و این مسیله حتی در قانون «تقویت و توسعه نظام استاندارد مصوب مهرماه 1396» نیز مشهود است؛ امری که منجر به افزایش هزینه های تجارت بین المللی و عدم رقابت پذیری صادراتی ایران گردیده است.

در اکثر موافقت نامه های تجاری کشورهای عضو مجاز به معرفی تعداد محدودی از کالاهای تجاری خود به عنوان کالاهای حساس می باشند. این کالاها با توافق اعضای موافقت نامه، مشمول مقررات کلی حاکم بر موافقت نامه همچون کاهش و یا حذف موانع تعرفه ای و غیرتعرفه ای نمی شوند. این مقاله به ارایه یک روش پیشنهادی برای تعیین کالاهای حساس تجاری ایران در موافقت نامه های تجاری پرداخته است. روش مذکور مبتنی بر مجموع کاملی از شاخص های عملکردی و اطلاعات آماری موجود به تفکیک کدهای شش رقمی HS، مانند تعرفه، ارزش صادرات و واردات، شاخص های تخصص در صادرات و تخصص در واردات و اطلاعات مربوط به اشتغال و ارزش افزوده بر اساس طبقه بندی ISIC می باشد. در ادامه با استفاده از روش پیشنهادی، کالاهای حساس تجاری ایران برحسب کدهای شش رقمی HS در موافقت نامه اکوتا (ECOTA) معرفی شده است.

در دو دهه گذشته جهان شاهد امضای روزافزون معاهدات مربوط به همگرایی های اقتصادی بوده است. هم اکنون بیش از نیمی از تجارت جهانی از این طریق صورت می گیرد و تقریبا هر کشوری عضو یک یا چند پیمان، در یکی از اشکال همگرایی است. در این پژوهش، اثرات کاهش موانع تعرفه ای بر جریانات تجاری و درآمد تعرفه ای و تراز تجاری ایران پس از ایجاد یک موافقت نامه ترتیبات تجاری ترجیحی (PTA) بین ایران و ونزوئلا را مورد بررسی قرار داده ایم. برای این منظور، از مدل تعادل جزئی با عنوان اسمارت استفاده کرده و برای سال 2007 شبیه سازی کرده ایم. یافته ها نشان می دهد که این موافقت نامه باعث گسترش حجم مبادلات تجاری ایران شده و به دلیل افزایش بیشتر صادرات نسبت به واردات، مازاد تجاری ایران با ونزوئلا، افزایش می یابد. کاهش سراسری تعرفه ها در دو سناریوی 30 و 100 درصد، نشان می دهد که دیگ های بخار آب گرم و راکتور هسته ای و ماشین آلات مکانیکی، وسایل نقلیه زمینی غیر از نواقل روی خط، مصنوعات آهن و استیل، محصولات گوناگون صنایع شیمیایی و میوه های خوراکی و مرکبات، بیشترین تاثیر را بر ایجاد و انحراف تجارت دارند. همچنین، این محصولات بیشترین اثر را بر افزایش صادرات ایران به ونزوئلا و از سوی دیگر، چدن و فولاد خام، بیشترین اثر را در افزایش واردات ایران از ونزوئلا داشته است.

هدف از این مقاله، بررسی تاثیر تسهیل تجاری بر تجارت دوجانبه کشورهای درحال توسعه است. تسهیل تجاری از طریق بهبود جریان تجارت با سرعت بخشیدن به فرایند های اظهار و ترخیص کالاها، جاذبه های سرمایه گذاری در کشورها را افزایش می دهد و به کاهش هزینه های تبادلات تجاری و بهبود رقابت پذیری کمک می کند. به منظور کمی کردن تاثیر تسهیل تجاری بر تجارت دوجانبه در این مقاله از شاخص تجارت فرامرزی کشورها استفاده شده است. همچنین از یک الگو با داده های پنل استفاده شد که تسهیل تجاری در کنار سایر متغیرهای مهم مانند تولید ناخالص داخلی، جمعیت، مرز مشترک، زبان مشترک و فاصله میان کشورها برای سالهای 2006 تا 2018 و برای 21749 رابطه دوجانبه میان کشورهای درحال توسعه و به روش حداقل مربعات وزنی در قالب داده های پنل برآورد شد. نتایج حاصل از این مقاله نشان می دهد که تسهیل تجاری اگر توسط هر دو کشورانجام شود، اثرات مثبت زیادی بر تجارت دوجانبه کالاهای صنعتی دارد. نتایج نشان داد که گرایش به تجارت دوجانبه در میان کشورهای درحال توسعه با کشورهایی که تولید ناخالص داخلی بالاتر دارند، بیشتر است. نتایج نشان داد که بیش از آنکه زبان مشترک در تجارت دوجانبه اهمیت داشته باشد، داشتن مرز مشترک اهمیت دارد و از سوی دیگر، تجارت میان کشورهایی که فاصله جغرافیایی بالاتری از هم دارند، کمتر است. از این رو، می توان گفت که سیاست تجاری تمرکز بر کشورهای همسایه نسبت به کشورهای دورتر برای توسعه تجارت خارجی کشورهای درحال توسعه، ارجحیت بالاتری دارد.

یافته ها و نتایج تحقیقاتی تا هنگامی که در عرصه عمل استقرار نیابند و عواید آنها نصیب جامعه نشود، نمی توانند منشا رفاه عمومی و ثروت انسانها باشند. تجاری سازی و انتقال یافته های تحقیقاتی به عرصه صنعت و بازار بی اغراق یکی از پیچیده ترین مراحل فرایند نوآوری است. یکی از راهکارهای موجود در این زمینه بهره گیری از صنایع موجود می باشد. منظور از صنایع موجود صنایعی است که تجهیزات مورد نیاز برای تولید صنعتی طرح را داشته و علاوه بر آن ظرفیت خالی نیز داشته باشند.در این مقاله تلاش شده که ابتدا مزایای بهره گیری از صنایع موجود برای تجاری سازی برخی از فناوری های جدید تشریح شود. سپس با استفاده از یک روش شناسی علمی که از مبانی طراحی ماجولار و طراحی منسجم بهره می گیرد، به تشریح چگونگی و پیاده سازی یکی از فناوری های پژوهشگاه صنعت نفت در یکی از صنایع موجود بر اساس این روش می پردازد.